Soms helpt het om de rekensom maar eens hardop te maken. Fryslân telt zo’n 300.000 huizen. Elk daarvan gebruikt gemiddeld 1000 kuub gas per jaar – goed voor zo’n €1200 en 2500 kWh stroom, nog eens €700. Samen €1900 per jaar, per woning. Vermenigvuldig dat met alle Friese huishoudens en we zitten al op €0,6 miljard per jaar. Alleen om onze huizen warm en verlicht te houden.
Dan de auto’s. We hebben er hier in Fryslân zo’n 350.000 rondrijden, samen goed voor 20.000 kilometer per auto per jaar. Dat is 1300 liter brandstof per voertuig. Tel alles bij elkaar op en dat is € 0,8 miljard per jaar dat via de tank wegstroomt.
Bedrijven
En dan zijn we er nog niet, want bedrijven gebruiken óók veel energie – ongeveer net zo veel als de huishoudens: nog eens € 0,6 miljard per jaar. Alles bij elkaar betalen we als inwoners van deze provincie dus € 2 miljard per jaar aan energie. Twee miljard. Per jaar. En dat geld gaat bijna volledig naar buiten de provincie, naar de grote energieleveranciers en naar de landen waar de brandstoffen vandaan komen.
Reken even verder: in de komende vijftien jaar is dat €30 miljard. Dertig miljard dat niet in onze dorpen, bedrijven, kenniscentra of innovaties komt.
Anders doen
Tenzij… we het anders doen. Met de nieuwe energiewet (gaat in per januari 2026) wordt het mogelijk om energie lokaal op te wekken én lokaal te leveren. Dat kan via ‘energiegemeenschappen’. Biogas uit Fryske mest en afval, zon op onze daken en velden, wind op onze dijken, besparing – het geld kan hier steeds meer blijven.
Stel je voor: €30 miljard dat niet wegvloeit, maar opnieuw wordt geïnvesteerd in onze eigen schone economie. Voor het bedrijfsleven betekent dat geen bedreiging, maar een kans: nieuwe markten, nieuwe banen, nieuwe kennis.
De vraag is niet meer óf we moeten omschakelen. De vraag is: hoe snel willen we beginnen? En het goede nieuws: we zitten al op zo’n 10%!