Rekenen met de Freonen – door Frans Debets – editie 38: 'De stijging van de netwerkkosten'

In de rubriek Rekenen met de Freonen deelt Frans Debets – speciaal voor de Freonen – zijn duurzame observaties. In deze editie bespreekt Frans de stijgende kosten van de stroomaansluiting door hogere netwerktarieven, terwijl het daadwerkelijke stroomverbruik en de stroomprijs dalen. Daarbij profiteren overheid en netbeheerder verschillend van de veranderingen: de overheid via belastingopbrengsten en de aandeelhouders van Alliander juist minder door lager dividend.

Druk op de Lees verder-knop voor het hele verhaal van Frans.

U heeft wel gemerkt dat de tarieven van de netwerkbeheerder in 2025 voor de stroomaansluiting weer omhoog gingen. De standaard 3*25A aansluiting (bemeten) van Liander kostte in 2020 nog €256,- per jaar (incl. BTW), in 2024 was het €400, in 2025 is het €455,-.

De tariefstijging heeft natuurlijk te maken met de werkzaamheden aan het net – dat kost miljarden. Gelukkig daalden de kosten voor het gebruik van stroom; de marktprijzen daalden en de energiebelasting daalde ook én veel gebruikers slaagden er weer in het verbruik te verminderen. Dit alles illustreert een paar kenmerken van de veranderingen in de energiehuishouding: 1. de overheid die met de belasting de overstap van gas naar elektriciteit stimuleert; 2. ondanks alle dynamiek en onrust in de wereld een vrij lage stroomprijs; 3. oplopende kosten voor de infrastructuur; 4. een daling van het gemiddelde stroomverbruik per huishouden. 

Bron: CBS

De grafiek laat zien dat het stroomverbruik elk jaar een beetje minder wordt, ondanks de overstap naar elektrisch koken en de opkomst van de warmtepomp. Het gebruik van de eigen zonnepanelen is hierin meegerekend.

Dividend

Nog meer besparen op uw stroomverbruik wordt steeds minder merkbaar in de rekening, want het netwerkdeel wordt steeds groter. Er is nog een partij die de stijgende netwerkkosten voelt: de aandeelhouders van Alliander, zij krijgen minder dividend. De provincie Fryslân heeft 13% van de aandelen en ontvangt daarom 13% van het dividend. In 2024 ontving de provincie nog bijna €22 miljoen Alliander-dividend, voor 2025 begrootte de provincie niet meer dan €4,5 miljoen (ik denk dat dat een beetje overdreven voorzichtig is…).

Belastingdienst

Er is gelukkig ook nog een partij die stilletjes meegeniet van de hogere tarieven. De centrale overheid heft 21% BTW over de tarieven. Toen u in 2020 nog €256 betaalde ging daarvan ruim € 40 naar de belastingdienst, nu betaalt u €455,- en daarvan gaat nu ongeveer €78 naar de belastingdienst. Met de ruim 300.000 Friese huishoudens en uitgaande van de genoemde €78.- is dat toch weer ruim €23 miljoen voor het goede doel…

Bronnen