Een bijzondere ontwikkeling is de groei van de Nederlandse stroomproductie. In 2025 kwam het op een all time high van 132 miljard kWh. Dat is 25% meer dan in 2015. De groei in 2025 kwam uit de hernieuwbare productie, 6% meer dan in 2024. Hernieuwbaar is inmiddels goed voor 49% van de totale productie. Dat is vijf keer zo hoog als in 2015!
Maar helaas groeide de fossiele productie ook, er kwam 14% bij. De groei kwam vooral uit kolen: 25% extra!! Toch was de kolenproductie in 2025 (bijna 12 miljard kWh) veel minder in 2015 (40 miljard kWh). Is die hoge productie nodig omdat ons stroomgebruik zo snel stijgt? Nee, het rare is dat ons gebruik niet of nauwelijks stijgt, we blijven stabiel rond 116 miljard kWh. We importeren steeds minder, sinds 2015 is de import gehalveerd naar 16 miljard kWh. En we exporteren steeds meer, in 2025 ging een record van ruim 30 miljard kWh de grens over, zie onderstaande tabel van het CBS.
30 miljard kWh? Dat is net zoveel als 25% van ons eigen gebruik!
Nederland als Europese energiebuffer
Het lijkt erop dat onze moderne centrales en de uitstekende verbindingen naar alle omringende landen een stabiliserende rol vervullen in de stroomvoorziening van de buurlanden. Minder water in de stuwmeren in Duitsland; problemen met de kerncentrales in België; even wat minder wind op de Noordzee? Nederland kan het aanvullen. Nu de regering werkt aan een plan om de gascentrales stand-by te houden als reserve capaciteit voor de fluctuerende hernieuwbare productie, kan die stabiliserende rol in Europa nog wel eens groter worden. De snel groeiende batterij capaciteit kan daaraan bijdragen. Snel en on demand, daar gaat het heen.
Ga er maar vanuit dat de export voorlopig niet verdwijnt; onze hernieuwbare productie blijft groeien, de uitstekende verbindingen met het buitenland blijven beschikbaar en de flexibele fossiele systemen ook.
Interessante links
Het CBS-overzicht: https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2026/11/elektriciteitsproductie-en-uitvoer-op-recordniveau
De Kamerbrief over het capaciteitsmechanisme en de leveringszekerheid: https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/brieven_regering/detail?id=2026Z13925&did=2026D31210